بریس ارتوپدی یک وسیله کمکی برای بهبود یا اصلاح عملکرد اندامهای بدن است. تفاوت اصلی آن با پروتز در این است که بریس از اندام موجود حمایت میکند، اما پروتز جایگزین عضو ازدسترفته میشود. برخلاف تصور عموم، کاربرد بریس محدود به ستون فقرات نیست و این وسیله برای گردن، دستها و پاها نیز طراحی میشود.
کلینیک بارمان با بهرهگیری از تکنولوژیهای پیشرفته، انواع بریسهای تخصصی را متناسب با نیاز افراد ارائه میدهد. در ادامه به بررسی انواع بریسهای ارتوپدی و ویژگیهای هر کدام میپردازیم. همچنین مراحل ساخت بریس و عوامل موثر بر قیمت آن را بررسی میکنیم.
تفاوت بریس و ارتوز؛ آیا یکی هستند؟
واژههای ارتوز و بریس اغلب به جای هم استفاده میشوند، اما میان آنها کمی تفاوت وجود دارد. در پاسخ به این سوال که ارتوز چیست، باید بگوییم این اصطلاح برای تمام وسایلی بهکار میرود که به اصلاح اندامها کمک میکنند. اما بریس معمولا به ارتوزهایی گفته میشود که برای مفاصل یا ستون فقرات استفاده میشوند.
برای مثال، زانوبند طبی مفصل را ثابت نگه میدارد و به همین دلیل یک بریس به شمار میرود. اما کفی طبی با وجود اینکه یک ارتوز محسوب میشود، جزء بریسها قرار نمیگیرد. چون با مفصل درگیر نیست.
کاربردهای بریس ارتوپدی در درمان و اصلاح فرم بدن چیست؟
بریس ارتوپدی باعث اصلاح فرم بدن میشود یا با محدود کردن حرکات ناخواسته اندامها به تسریع روند جوش خوردن بافتهای آسیبدیده کمک میکند. شایعترین مشکلاتی که برای کنترل آنها از بریس استفاده میشود عبارتاند از:
- اسکولیوز و کیفوز: بریسهای ستون فقرات در درمان اسکولیوز (انحراف جانبی ستون مهرهها) و کیفوز (گوژپشتی) کاربرد دارند.
- پای پرانتزی یا ضربدری: بریسها میتوانند در سنین رشد زاویه مفصل زانو را اصلاح کنند.
- افتادگی مچ پا: بریس مچ پا (AFO) از کف پا تا زیر زانو را دربر میگیرد تا راه رفتن آسانتر شود.
- گردندرد و آسیبهای ستون فقرات: گردنبندهای طبی و بریسهای کمری در کنترل دردهای مزمن نقش دارند.
- بیثباتی زانو یا مچ: بریسهای زانو و مچ از رباطها و تاندونها حمایت میکنند.
انواع بریس ارتوپدی (بر اساس ناحیه بدن)
بریسها بر اساس ناحیه درگیر بدن به چند دسته تقسیم میشوند:
بریسهای ستون فقرات
بریسهای ستون فقرات شامل LSO و TLSO هستند. بریسهای LSO فقط کمر و لگن را دربر میگیرند و به حمایت از این ناحیه پس از جراحی یا شکستگی کمک میکنند. اما بریسهای TLSO تا اطراف قفسه سینه امتداد مییابند و برای درمان اسکولیوز و کیفوز بهکار میروند.
بریسهای اندام تحتانی
این دسته از بریسها شامل AFO برای حمایت از مچ پا و KAFO برای حمایت همزمان از زانو، مچ و ساق پا هستند. بریسهای اختصاصی زانو نیز برای کنترل ناپایداری مفصل و محافظت از رباطها پس از جراحی استفاده میشوند.
بریسهای اندام فوقانی
بریسهای اندام فوقانی شامل اسپلینت دست برای درمان سندرم تونل کارپال و بریس آرنج برای کنترل درد هستند. بریسهای شانه هم که برای تثبیت مفصل استفاده میشوند، در این دسته قرار میگیرند.
بریسهای گردن
بریسهای گردن به ۲ نوع نرم و سخت تقسیم میشوند. نوع نرم برای کاهش دردهای عضلانی و نوع سخت برای تثبیت مهرهها پس از تصادف یا جراحی بهکار میرود.
جنس و متریال بریسها چرا مهم است؟
در ساخت بریسهای ارتوپدی از متریال مختلف مانند ترموپلاستیک، فوم، چرم و پارچههای قابل تنفس استفاده میشود. ترموپلاستیکها از استحکام و قابلیت فرمدهی بالا برخوردار هستند، اما ممکن است وزن بیشتری داشته باشند. فومها سبکتر هستند و راحتی بیشتری فراهم میکنند، اما دوام کمتری دارند.
چرم با وجود دوام بالا، نیازمند مراقبت بیشتر و صرف هزینه بالاتری است. پارچههای قابل تنفس برای جلوگیری از تعریق طراحی شدهاند، اما از استحکام و دوام کمتری برخوردار هستند.
در نهایت، اینکه بهترین متریال برای ساخت بریس یا ارتوز چیست، به میزان اصلاح مورد نیاز و تشخیص پزشک بستگی دارد. انتخاب درست باعث میشود بین راحتی بیمار و کسب نتیجه مطلوب تعادل برقرار شود.
مراحل ساخت و قالبگیری بریس ارتوپدی چیست؟
برای اینکه بریس ارتوپدی عملکرد مناسبی داشته باشد، باید طی چند مرحله طراحی و ساخته شود:
- معاینه و اندازهگیری: متخصص وضعیت اندام را ارزیابی و اندازههای دقیق آن را ثبت میکند.
- اسکن سهبعدی یا قالبگیری: با استفاده از اسکنرهای سهبعدی یا قالبگیری، ساختار دقیق اندام مشخص میشود.
- طراحی در CAD/CAM: اطلاعات بهدستآمده در نرمافزار تحلیل میشود تا طرح نهایی به دست آید.
- ساخت: بریس با استفاده از متریال انتخابشده ساخته میشود.
- تنظیم و فیتینگ: متخصص بریس را روی بدن بیمار تست میکند.
- آموزش استفاده: بیمار روش صحیح پوشیدن بریس و نحوه نگهداری از آن را یاد میگیرد.
در بسیاری از موارد، بریس ارتوپدی بعد از تحویل به تنظیم مجدد نیاز دارد. این موضوع کاملا طبیعی است و بخشی از روند تطبیق بدن با بریس به شمار میرود. متخصصان کلینیک بارمان تمام مراحل طراحی، ساخت و تنظیم مجدد را با دقت و توجه کامل انجام میدهند تا بهترین نتیجه حاصل شود.
قیمت بریس ارتوپدی چگونه تعیین میشود؟
قیمت بریس به عوامل زیر بستگی دارد:
- نوع بریس: بریسهای پیچیده نسبت به مدلهای ساده گرانتر هستند.
- مقدار اصلاح مورد نیاز: هر چقدر شدت ناهنجاری بیشتر باشد، به بریسهای تخصصیتر و گرانتری نیاز است.
- سفارشی یا آماده بودن بریس: بریسهای آماده ارزانتر هستند، اما بریسهای سفارشی به دلیل فرآیند زمانبر طراحی و ساخت، هزینه بیشتری دارند.
- جنس و تکنولوژی: استفاده از متریال باکیفیت و تکنولوژی اسکن سهبعدی قیمت بریس را افزایش میدهد.
- خدمات تنظیم و فیتینگ: فرآیند ارزیابی و تنظیم بریس بخشی از هزینه نهایی را شامل میشود.
از آنجایی که شرایط بدنی هر بیمار کاملا منحصربهفرد است، قیمت نهایی تنها پس از معاینه مشخص میشود.
مشاوره تخصصی برای انتخاب بریس مناسب شما
هر فرد شرایط بدنی متفاوتی دارد. از اینرو توصیه میکنیم برای انتخاب بریس ارتوپدی و برآورد هزینه از مشاوره تخصصی کارشناسان بارمان بهرهمند شوید. کلینیک بارمان با بهرهگیری از تکنولوژی پیشرفته اسکن سهبعدی، بریسهای سفارشی را با دقت و کیفیت بالا تولید میکند. مزیت ویژه کلینیک ما انجام تنظیمات دورهای رایگان است تا از کارایی بریس در تمام طول دوره درمان اطمینان حاصل شود.
سوالات متداول
۱. چه کسانی به بریس یا ارتوز نیاز دارند؟
افرادی که دچار ناهنجاریهای اسکلتی و اختلالات عصبی هستند یا دوران نقاهت پس از جراحی را میگذرانند، به بریس نیاز دارند.
۲. تفاوت بریس سفارشی و آماده چیست؟
بریسهای آماده برای آسیبهای جزئی مناسب هستند. اما بریسهای سفارشی دقیقا بر اساس قالب بدن فرد و برای درمان مشکلات پیچیده طراحی میشوند.
۳. آیا استفاده از بریس باعث ضعف عضلات میشود؟
خیر، اگر بریس طبق دستور پزشک و همراه با تمرینات توانبخشی استفاده شود، باعث ضعف عضلانی نمیشود.
۴. مدت زمان استفاده از بریس چقدر است؟
این زمان بسته به نوع آسیب و تشخیص متخصص میتواند از چند هفته برای آسیبهای حاد تا چند سال برای مشکلات مزمن متغیر باشد.
۵. آیا بریس میتواند اسکولیوز یا کیفوز را کاملا اصلاح کند؟
بله، بریس ارتوپدی در سنین رشد نقش موثری در اصلاح مشکلات ستون فقرات دارد و در بسیاری از موارد بهترین جایگزین برای جراحی محسوب میشود.
۶. آیا بریس برای کودکان و نوجوانان متفاوت ساخته میشود؟
بله، بریسهای کودکان و نوجوانان به گونهای طراحی میشوند که با رشد بدن امکان تنظیم مجدد آنها وجود داشته باشد.