معمولا اولین ناهنجاری اسکلتی عضلانی که والدین در دوران کودکی متوجه آن می شوند، کف پای صاف در کودکان است. و نسبت به آن نگرانی هایی دارند و تلاش می کنند برای درمان صافی کف پای کودک اقدام کنند.
در این مطلب از کلینیک ارتوپدی فنی بارمان میخواهیم به ابعاد مختلف این موضوع بپردازیم تا تمامی سوالات و نگرانی والدین از درمان کف پای صاف در کودکان، علائم و نحوه تشخیص آن بررسی کنیم
*همچنین شما می توانید برای دریافت مشاوره رایگان اختصاصی در زمینه صافی کف پای کودک خود با کارشناسان کلینیک ارتوپدی فنی بارمان تماس حاصل فرمایید تا شما را در مورد نحوه درمان کف پای صاف فرزندتان راهنمایی کنند*
کف پای صاف در کودکان چیست؟
صافی کف پا که با نام pes planus نیز شناخته می شود، همانطور که از نامش مشخص است، به این معنا است که هنگام ایستادن تمام یا بخش زیادی ازکف پا با سطح زمین تماس دارد. به عبارت دیگر صاف بودن کف پا وضعیتی است که در آن قوس طولی داخلی پا کاهش یافته یا اصلا وجود ندارد، که البته میتواند با تغییر شکل در پا یا مچ پا نیز همراه باشد. صافی کف پا یک عارضه شایع است که در بسیاری از افراد ایجاد می شود و معمولا دردی به همراه ندارد . در برخی موارد، صافی کف پا میتواند روی تراز بدن تأثیر بگذارد، این امر میتواند باعث ایجاد درد و تغییراتی در مفاصل بالاتر مثل مچ پا ، زانو و حتی مفصل لگن گردد.
صافی کف پا یکی از تظاهرات ارتوپدی بسیار شایع در نوزادان و کودکان است و معمولاً در نوجوانی برطرف می شود.
به طور کلی قوس پا در اکثر افراد در دوران کودکی ایجاد می شود، با این وجود برخی از افراد هرگز در پاهای آن ها قوس ایجاد نمی شود و یا قوس ایجاد شده کامل و طبیعی نیست، در بعضی موارد ممکن است قوس ایجاد شده بیشتر از حالت معمول باشد.
اگرچه صافی کف پای کودکان بسیار رایج است، اما هیچ تعریف استاندارد و سیستم طبقه بندی پذیرفته شده جهانی برای این امر وجود ندارد.
برای کف پای صاف کودکان چه باید کرد؟
بنابر مطالعات انجام شده می توان گفت شیوع صافی کف پا همزمان با افزایش سن کاهش می یابد. به عبارتی دیگر کف پای صاف در نوزادان و کودکان نوپا طبیعی است زیرا قوس کف پای آنها در حال رشد می باشد و به علت عدم تحمل وزن این قوس هنوز شکل نگرفته است علاوه بر این به علت وجود پد چربی در پای نوزادان، قوس پای آن ها قابل مشاهده نیست.
تا حدود دو سالگی، 94 درصد کودکان صافی کف پا را تجربه می کنند. در حدود 2تا3 سالگی ، نوارهای چربی ناپدید می شوند ، و عضلات عمیق ، رباط ها و فاشیا ایجاد می شوند و قوس های پا را تشکیل می دهند. با این حال ، با نزدیک شدن کودک به پنچ سالگی ، استخوان ها و مفاصل آنها از انعطاف پذیری کمتری برخوردار می شوند و به این ترتیب قوس توسعه یافته قابل مشاهده است.به گونه ای که تنها 4 درصد کودکان در ده سالگی صافی کف پا را تجربه می کنند و اکثر کودکان در 12 سالگی رشد کامل و طبیعی کف پا را نشان می دهند.
روش تشخیص کف پای صاف در کودکان
از چه سنی میتوان گفت که کودک دچار صافی کف پا می باشد؟
5 سالگی سنی است که راه رفتن کودک شبیه به بزرگسالان می شود و انتظار می رود تا این سن قوس کف پا شکل بگیرد. اگر چه ممکن است شکل گیری قوس کف پا تا سنین بالاتر هم طول بکشد اما این کودک باید یک دوره با فاصله های زمانی مشخص تحت نظر باشد تا میزان کاهش و افزایش قوس بررسی شود و با توجه به وضعیت وی و نظر متخصص ، مداخلات لازم صورت بگیرد.
علائم کف پای صاف در کودکان
صافی کف پا معمولاً منعطف و بدون درد و بدون اختلال عملکردی است بنابراین اکثر افراد مبتلا به کف پای صاف هیچ شکایت یا علامتی از این عارضه ندارند. با این حال، برخی از افراد ممکن است علائم زیر را تجربه کنند:
- درد پا، به ویژه در ناحیه پاشنه یا قوس پا
- دردی که با انجام فعالیت افزایش میابد
- کاهش انرژی هنگام راه رفتن یا دویدن
- تاندون آشیل تنگ و مشکل احتمالی در انگشتان پا
- مشکلات ظاهری و عدم وجود راستای صحیح حین ایستادن و راه رفتن
لازم به ذکر است که اگر کودک شما در پای خود احساس درد دارد، حتما با پزشک خود صحبت کنید.
روش تشخیص کف پای صاف در کودکان
اغلب والدین این سوال را از اطرافیان خود برای تشخیص کف پای صاف فرزند خود می پرسند: “از کجا بفهمیم کف پای کودک صاف است؟”
بطور تشخیص و درمان صافی کف پا باید توسط پزشکان ارتوپد و متخصصین ارتوز و پروتز صورت گیرد. به دلیل وجود انواع مختلف صافی کف پا و متفاوت بودن شدت آن لازم است تا یک متخصص پا و کف پای کودک را معاینه و ارزیابی کند.
صافی کف پا در کودکان چه عوارضی دارد؟
در صورت عدم درمان صافی کف پا در دوران کودکی، باعث خستگی آسیب به ناحیه زانو و کمر شده و فعالیت های رومزه را دشوار می کند.
درمان صافی کف پا در کودکان
یک عامل مهم در درمان صافی کف پا نوع آن است:
صافی کف پا در اکثر موارد انعطاف پذیر (flexible) می باشد. این نوع صافی کف پا می تواند در بزرگسالی هم ایجاد شود، در واقع قوس های پا ممکن است به دلیل افزایش سن، ساییدگی و یا آسیب دیدگی کاهش پیدا کنند.
افرادی با این نوع صافی کف پا معمولا هیچوقت نیاز به جراحی پیدا نمی کنند و بهتر است همیشه از کفی های طبی استفاده کنند تا از عوارض طولانی مدت صافی کف پا جلوگیری شود. در واقع کفی های طبی، صافی کف پا را کنترل و تا حدی به اصلاح آن کمک می کنند. البته تاثیر مداخلات (کفی یا کفش )در سنین پایین تر بیشتر و بهتر است.
موارد نادری از افرادی که دارای کف پای صاف هستند از نوع سخت(rigid) می باشند. این عارضه دردناک است و می تواند به دلیل تالوس عمودی ، بهم پیوستگی استخوان های تارسال، ضایعات نوروماسکولار و … باشد. در این موارد کفی های طبی نمی توانند برای کنترل و اصلاح مفید باشند و تنها برای کاهش درد های ناشی از این نوع صافی کف پا تجویز می شوند و در موارد بسیار شدید برای این افراد جراحی نیز توصیه می شود.
کفش طبی برای کف پای صاف کودکان
با توجه به شرایط فرد و نظر متخصص ارتوزیست و پروتزیست ممکن است برای فرد کفش های طبی نیز تجویز شود.
کفش مخصوص کف پای صاف کودکان، متناسب با پای بیمار ساخته می شود و ویژگی های مهمی دارد مانند: پر کردن کامل قوس داخلی کف پا ,انواع wedge ها ( برای جبران انحراف یا چرخش پاشنه پا)، استحکام بالا در قسمت دیواره های پشتی و جلویی کفش.
برای اطلاعات بیشتر درمورد کفش طبی لطفا بخش مربوطه را در بخش وبلاگ سایت کلینیک بارمان مطالعه کنید.
کفی طبی برای کف پای صاف کودکان
کفی طبی نیز برای کنترل و درمان صافی کف پا در کودکان مورد استفاده قرار می گیرد. کفی طبی معمولا برای افرادی تجویز می شود که صافی کف پا خفیف تا متوسط دارند و تشخیص اینکه کفی طبی بهتر است یا کفش طبی، بر عهده متخصصین ارتوز و پروتز است که با معاینه آن را تعیین می کنند. همچین روش ساخت کفی طبی یا با اسکن کف پا یا بصورت قالگیری از کف پا است که هر کدوم بنابر مشکلات کف پا انجام می شود.
برای خرید کفی طبی صافی کف پا تنها باید به مراکز ارتوپدی فنی (ارتوز و پروتز) مانند کلینیک بارمان مراجعه کنید.
