پروتزها ابزاری تخصصی هستند که جایگزین عضو ازدسترفته بدن میشوند و عملکرد و ظاهر طبیعی آن را بازسازی میکنند. این تجهیزات برای افرادی که به دلیل حادثه یا بیماری دچار قطع عضو شدهاند بهکار میروند، تا استقلال فردی را به آنها بازگردانند. کلینیک بارمان به عنوان مرجع پیشرو در طراحی و ساخت پروتزهای باکیفیت شناخته میشود. این کلینیک با ارائه انواع پروتز ساده و هوشمند، از بیماران دچار نقص عضو در فرایند بازگشت به زندگی فعال حمایت میکند.
پروتز چیست و چه کاربردی دارد؟
پروتز یک اندام مصنوعی است که برای جایگزینی بخش ازدسترفته بدن ساخته میشود. هدف اصلی از ساخت پروتز این است که عملکرد عضو طبیعی تا حد ممکن به فرد برگردانده شود؛ بهطوریکه بتواند کارهای روزمره خود را بدون کمک دیگران انجام دهد.
پروتزها بعد از قطع عضو به بهبود ظاهر بدن کمک میکنند. همچنین به گونهای طراحی میشوند که از نظر شکل و عملکرد شباهت زیادی به اندام طبیعی داشته باشند. بهعلاوه، احتمال بروز بعضی مشکلات از جمله دردهای مزمن را در آینده کاهش میدهند. وقتی عضوی از بدن از دست میرود، حفظ تعادل سخت میشود و فشار بیشتری به ستون فقرات یا مفاصل وارد میآید. پروتز با اصلاح نحوه حرکت بدن، از بروز این آسیبها پیشگیری میکند.
پروتزها چگونه دستهبندی میشوند؟
پروتزها بر اساس محل قرارگیری در بدن به ۲ دسته کلی تقسیم میشوند:
- پروتز اندام فوقانی شامل دست، بازو، مچ و انگشت
- پروتز اندام تحتانی شامل پا، زیر زانو و بالای زانو
علاوه بر این، میتوان انواع پروتز را بر اساس عملکرد به سه گروه اصلی تقسیم کرد:
- پروتزهای زیبایی
- پروتزهای عملکردی
- پروتزهای هوشمند
انواع پروتز بر اساس محل قطع عضو
دستهبندی انواع پروتز بر اساس محل قطع عضو به متخصصان کمک میکند قطعاتی طراحی کنند که بیشترین هماهنگی را با اندام باقیمانده فرد داشته باشد.
پروتز اندام فوقانی
پروتزهای اندام فوقانی برای افرادی طراحی میشوند که بخشی از دست آنها از بین رفته است. این تجهیزات میتوانند نقص عضو را در نواحی مختلف، از یک بند انگشت گرفته تا کل دست، پوشش دهند.
پروتز اندام تحتانی
پروتزهای اندام تحتانی شامل مدلهای زیر زانو، بالای زانو و مچ پا میشوند و توانایی ایستادن و راه رفتن را به فرد بازمیگردانند. تفاوت پروتز پا با پروتز دست در این است که اندام تحتانی باید توانایی تحمل وزن بدن را داشته باشد و تعادل فرد را هنگام حرکت حفظ کند. برخلاف پروتزهای دست که با هدف جابهجا کردن اشیا طراحی میشوند، در پروتزهای پا اولویت اصلی بر راه رفتن طبیعی است.
انواع پروتز بر اساس عملکرد چیست؟
در حال حاضر، امکان ساخت انواع پروتز برای رفع نیازهای مختلف بیماران وجود دارد. این پروتزها بر اساس عملکرد به چند دسته مختلف تقسیم میشوند.
پروتز زیبایی
پروتزهای زیبایی قابلیت حرکت ندارند، اما ظاهرشان کاملا طبیعی و شبیه پوست است. این مدلها خیلی سبک هستند، به بدن فشار نمیآورند و از نظر قیمت هم جزء ارزانترین گزینهها محسوب میشوند.
پروتز مکانیکی
پروتزهای مکانیکی که با نیروی بدن کنترل میشوند، ابزار کارآمدی برای بازگشت به فعالیتهای روزمره به شمار میروند. مهمترین ویژگی این پروتزها، دوام و استحکام بسیار بالای آنها است که باعث میشود در برابر عوامل محیطی به خوبی مقاومت کنند.
پروتز میوالکتریک (هوشمند)
پروتزهای میوالکتریک یا هوشمند با شناسایی سیگنالهای الکتریکی عضلات، فرمان حرکت را اجرا میکنند. آنها به دلیل استفاده از تجهیزات پیشرفته، قیمت بالایی دارند.
پروتز هیبریدی
پروتز هیبریدی ترکیبی از ۲ پروتز مکانیکی و هوشمند است. در این اندام مصنوعی معمولا مفصل به صورت مکانیکی (با نیروی بدن) و بخش پنجه یا انگشتان به صورت میوالکتریک (با سیگنال عضله) کنترل میشود.
پروتز از چه اجزایی تشکیل شده است؟
هر پروتز شامل اجزای زیر است:
- سوکت: انتهای اندام باقیمانده را مانند یک غلاف دربر میگیرد.
- مفاصل: در انواع پروتز نقش زانو، مچ یا آرنج مصنوعی را ایفا میکنند.
- قطعات اتصال: شامل قطعاتی که بخشهای مختلف اندام مصنوعی را به هم پیوند میدهند.
- پا یا دست مصنوعی: بخش انتهایی پروتز است که با زمین یا اشیاء تماس دارد و وظایفی مثل راه رفتن یا گرفتن اجسام را انجام میدهد.
پروتز چگونه ساخته میشود؟
پروتزها طی چند مرحله زیر ساخته میشوند تا بیشترین هماهنگی را با نیازهای فردی داشته باشند:
- مشاوره: وضعیت سلامت عمومی، قدرت عضلانی اندام باقیمانده و سطح فعالیت روزمره فرد بررسی میشود.
- قالبگیری یا اسکن: یک مدل دقیق از اندام باقیمانده تهیه میشود تا سوکت پروتز کاملا با شکل بدن مطابقت داشته باشد.
- طراحی: مفاصل، پنجهها و قطعات اتصال بر اساس نیاز فرد انتخاب و طراحی میشوند.
- ساخت و فیتینگ: پروتز موقت ساخته شده و بیمار آن را تست میکند تا هر گونه ایراد احتمالی اصلاح شود.
- آموزش: نحوه استفاده از پروتز به بیمار آموزش داده میشود تا سریعتر به زندگی مستقل برگردد.
چگونه پروتز مناسب خود را انتخاب کنیم؟
انتخاب پروتز یک تصمیم شخصی است که باید با مشورت متخصص و در نظر گرفتن فاکتورهای زیر انجام شود:
- سطح فعالیت: پروتز باید بر اساس میزان فعالیت روزانه انتخاب شود تا بیشترین کارایی را داشته باشد.
- هدف: بیمار باید مشخص کند که آیا اولویت او بازگرداندن عملکرد حرکتی است یا صرفا میخواهد ظاهر عضو ازدسترفته را شبیهسازی کند.
- بودجه: بودجه بیمار باید در انتخاب پروتز در نظر گرفته شود. چون هزینه ساخت پروتز با توجه به تکنولوژی بهکاررفته در آن متفاوت است.
- توصیه متخصص: متخصص با ارزیابی شرایط میتواند مناسبترین و کاربردیترین گزینه را پیشنهاد دهد.
دریافت مشاوره تخصصی برای انتخاب پروتز مناسب از کلینیک بارمان
هر فرد شرایط بدنی و نیازهای متفاوتی دارد. به همین دلیل، انتخاب پروتز مناسب یک تصمیم شخصی و مهم محسوب میشود. اگر دوست دارید بدانید کدام نوع پروتز برای سبک زندگی شما مناسبتر است و حدود هزینه آن چقدر میشود، با کلینیک بارمان تماس بگیرید. کلینیک بارمان از جدیدترین تکنولوژیها برای ساخت پروتز بهره میبرد و امکان پرداخت اقساطی هزینهها را فراهم کرده است. همین امروز با کارشناسان ما تماس بگیرید تا از مشاوره تخصصی بهرهمند شوید و مسیر بازگشت به زندگی فعال را با اطمینان آغاز کنید.
سوالات متداول
۱. چه تفاوتی بین پروتز زیبایی و پروتز عملکردی وجود دارد؟
پروتز زیبایی صرفا برای بازسازی ظاهر عضو ازدسترفته و افزایش اعتمادبهنفس ساخته میشود. اما پروتز عملکردی دارای مفاصل متحرک برای انجام فعالیتهای فیزیکی است.
۲. ساخت پروتز چقدر زمان میبرد؟
ساخت انواع پروتز به تکنولوژی بهکاررفته در آن بستگی دارد و از ۲ هفته تا ۲ ماه زمان میبرد.
۳. آیا میتوان بعدا نوع پروتز را ارتقا داد؟
بله، میتوان پروتز را با پیشرفت تکنولوژی یا تغییر نیازهای بیمار ارتقا داد.
۴. هر چند وقت یکبار باید پروتز تنظیم یا سرویس شود؟
پروتز هر ۶ تا ۱۲ ماه یکبار به سرویس نیاز دارد.