ما در کلینیک ارتز و پروتز بارمان متعهد به بهبود کیفیت زندگی افرادی با قطع عضو در اندامهای مختلف بدن هستیم. یکی از خدمات مهم در زمینه پروتز، پروتزمکانیکی دست (که با نیروی مکانیکی اندام های فوقانی فعال میشود) است. در مطلب پیشرو، ما به دنیای دست های مصنوعی مکانیکی ورود کرده و به بررسی این موضوعات می پردازیم که این مدل از پروتزهای دست از چه قسمت هایی تشکیل شده اند، برای چه کسانی اندیکاسیون تجویز و استفاده دارند، روند ساخت، هزینه ها و نحوه نگهداری و افزایش طول عمر آنها به چه صورتی است.
پروتز دست مکانیکی یا دست های مصنوعی مکانیکی
دست های مصنوعی مکانیکی نوعی اندام مصنوعی هستند که جایگزین تمام دست یا بخشی از دست قطع شده میشوند و در دسته انواع پروتز دست قرار می گیرند. برخلاف پروتزهای مایوالکتریک که از سیگنالهای الکتریکی، باتری و الکتروموتور برای کار استفاده میکنند، پروتزهای مکانیکی برای عملکرد خود به حرکات بدن خود مددجو متکی هستند. این پروتزها شامل یک سوکت سفارشی ساز،احتمالا دنباله سوکت(بر اساس سطح قطع عضو ممکن است نیاز شود) یک مهارکننده یا سیستم تعلیق، کابل های کنترل و یک پنجه پروتزی (قسمتی که عملکرد دست را شبیه سازی می کند) است.
جزء کلیدی و مهم که این نوع پروتزها را از پروتزهای مایوالکتریک متمایز می کند، استفاده از سیستم کابل های مخصوص است. فرد مددجو با اعمال کشش به این کابل ها از طریق حرکات بدن( عمدتا حرکات مفصل شانه و کتف)، پروتز را کنترل می کنند. به عنوان مثال، با بالا بردن شانه یا خم کردن اندام باقی مانده(استامپ)، می توانند پنجه پروتزی دست را باز یا بسته کنند.
چه کسانی کاندید استفاده از پروتز های مکانیکی هستند؟
پروتزدست مکانیکی تقریبا برای تمام افرادی که به دلیل شرایط مادرزادی، تروما( حوادث ناشی از کار یا تصادف و…) یا بیماری های استخوانی دست خود را از دست داده اند، مناسب است. شاید بتوان گفت تنها دلیل برای منع تجویز این مدل پروتزها محدودیت حرکتی در مفاصل نزدیک به محل قطع عضو باشد چراکه همانطور که گفته شد با حرکات این مفاصل پروتز کنترل میشود. با این حال با در افرادی با شرایط زیر پروتز مکانیکی به پروتز مایوالکتریک ارجحیت دارند:
افرادی با قطع عضو جدید
افرادی که اخیراً تحت عمل جراحی قطع عضو قرار گرفتهاند و نیاز به پروتزدست دارند. در این افراد در صورتی که جای زخم بهبود نیافته باشد و یا عضلات به دلیل قطع عضو هنوز سیگنال الکتریکی مناسب برای سنسورهای پروتزهای مایوالکتریک را نداشته باشند، پروتز مکانیکی دست گزینه مناسبی به حساب می آید.
افرادی با سبک زندگی فعال
کسانی که به دلیل نوع شغل خود فعالیتهای سنگین با دست دارند و یا افرادی که به ورزشهای سختگیرانه بدنی مانند بدنسازی میپردازند، به پروتزی نیاز دارند که بتواند در برابر این نوع فعالیتها مقاومت کند. مقاومت بیشتر و خرابی کمتر قطعات پروتز مکانیکی دست نسبت به مدلهای مایوالکتریک این پروتزها را برای این افراد مناست تر میکند.
محدودیت های بودجه
برای برخی از افراد، پروتزهای مکانیکی دست در مقایسه با همتایان مایوالکتریک خود گزینه مقرون به صرفه تری هستند.
پروتزهای مکانیکی دست هم در زمان تهیه قطعات و هم در صورت بروز خرابی و نیاز به تعمیر هزینه هایی به مراتب کمتر از پروتز مایوالکتریک دارند. پروتزهای مایوالکتریک به طور میانگین هزینه ای6 تا 7 برابری نسبت به پروتزهای مکانیکی دست دارند.
کودکان
کودکانی که در سن رشد هستند و بعد از مدتی اختلاف طول در سمت سالم با سمت قطع عضو پدیدار میشود، اغلب به دلیل دوام و سازگاری بیشتر در پروتزهای مکانیکی، این نوع پروتزها تجویز میشود.
به عنوان پروتز پشتیبان
برخی از مددجویان که پروتز مایو الکتریک دارند یک پروتز مکانیکی را به عنوان پشتیبان برای پروتز اصلی خود تهیه می کنند تا درصورت بروز مشکل در پروتز مایوالکتریک و یا در زمان انجام فعالیتهای سنگین بدنی ( جهت جلوگیبری از آسیب به پروتز اصلی) بتوانند این پروتز را جایگزین پروتز اصلی بکنند.
فرآیند ساخت پروتزهای مکانیکی دست
ساخت یک پروتز مکانیکی دست شامل چند مرحله از جمله ارزیابی و معاینه، قالبگیری از استامپ ،طراحی و ساخت سوکت، نصب و تنظیم نهایی است:
ارزیابی و معاینه
فرآیند ساخت پروتز با ارزیابی کامل نیازها، شرایط جسمانی و اهداف عملکردی فرد آغاز می شود. این ارزیابی فرآیند طراحی و ساخت را هدایت می کند.
قالبگیری از استامپ
بعد از معاینه دقیق و کامل استامپ، قالبگیری از استامپ انجام میشود. اصلاحات لازم بر روی قالب انجام شده و قالب آماده ساخت سوکت میشود.
طراحی و ساخت سوکت
با توجه به سطح فعالیت فرد مددجو و سطح قطع عضوش، پروتزیست نوع سوکت را طراحی و قطعات مناسب را انتخاب میکند تا پروتز بیشترین کارایی را برای فرد داشته باشد.
ساخت: پروتزیست ماهر سوکت پروتز، مهاریا سیستم تعلیق، کابل های کنترل و پنجه دست پروتزی را بر اساس نیازهای فرد مددجو طراحی و می سازد. دقت برای اطمینان از راحتی و عملکرد ضروری است.
فیتینگ پروتز: متخصص پروتز، پروتز را بر روی استامپ بیمار قرار می دهد و از ترازبودن، راحتی و عملکرد مناسب اطمینان حاصل میکند. این مرحله ممکن است شامل انجام تنظیمات بیشتر برای دستیابی به بهترین تناسب باشد.
آموزش و توانبخشی: فرد مددجوبرای کارکردن با پروتز و سازگاری با پروتز جدید خود آموزش می بیند. این آموزشها به آنها کمک می کند تا مهارت ها و اعتماد به نفس لازم را برای استفاده از پروتز کسب کنند.
هزینه ساخت دست مصنوعی مکانیکی
هزینه پروتز دست مکانیکی می تواند بر اساس عوامل مختلفی از جمله سطح قطع عضو، نوع طراحی سوکت و قطعات مورد استفاده متفاوت باشد. در حالی که آنها معمولاً نسبت به پروتزهای مایوالکتریک مقرون به صرفه تر هستند، اما می توانند از حدود 30 میلیون تومان تا بیش از 100 میلیون تومان متغیر باشند.
پروتزهای مکانیکی دست اغلب هزینه نگهداری و تعمیر کمتری دارند و دوام بالایی دارند و در طول زمان آنها را به انتخابی مقرون به صرفه تر تبدیل می کنند.
نحوه نگهداری و افزایش طول عمر پروتزهای مکانیکی دست
نگهداری مناسب برای اطمینان از طول عمر و عملکرد پروتزهای مکانیکی دست کار می کنند بسیار مهم است:
تمیز کردن منظم
پروتز را به طور مرتب تمیز کنید تا از تجمع کثیفی و قرچ و باکتری جلوگیری شود. از محلول آب و صابون ملایم برای پاک کردن سوکت و پنجه دست استفاده کنید. از مواد شیمیایی بازی یا اسیدی که ممکن است به قطعات پروتز آسیب برساند خودداری کنید.
کابل ها و قطعات را بازرسی کنید
به طور دوره ای کابل ها و اجزای کنترل را از نظر علائم سایش، فرسودگی یا آسیب بررسی کنید. برای حفظ عملکرد مطلوب، قطعات فرسوده را سریعاً تعویض کنید.
فیتینگ سوکت را بررسی کنید
تغییرات درحجم اندام باقیمانده ( استامپ)یا شکل بدن ممکن است بر تناسب سوکت تأثیر بگذارد. برای اطمینان از تناسب راحت و ایمن، قرار ملاقات های بعدی را به صورت دوره ای با متخصص پروتز خود هماهنگ کنید. ممکن است در طول زمان تنظیمات مجدد لازم باشد.
اجتناب از نیروی بیش از حد
در حالی که پروتزهای مکانیکی با دوام هستند، از قرار دادن آنها در معرض نیروی بیش از حد یا ضربه ای که می تواند باعث ایجاد درد شود خودداری کنید.
نگهداری
در صورت عدم استفاده، پروتز را در جای خشک و خنک و دور از نور مستقیم خورشید یا دمای شدید نگهداری کنید. نگهداری در شرایط مناسب به جلوگیری از تخریب مواد قطعات کمک می کند.
ویزیت های منظم تعمیر و نگهداری
طبق توصیه های انجام شده برای معاینات معمول و نگهداری، پروتز خود را بررسی کنید. این بررسی ها می تواند مشکلات جزئی را قبل از تبدیل شدن به مشکلات بزرگ شناسایی و به آنها رسیدگی کنند.
در نتیجه، پروتزهای دست مکانیکی راه حلی عملی و مقرون به صرفه برای افراد با قطع عضد در سطوح مختلف ارائه می دهند. آنها به صورت سفارشی طراحی شده اند تا نیازهای منحصر به فرد هر کاربر را برآورده سازند و بر یک سیستم کنترل ساده و در عین حال موثر متکی هستند. مراقبت و نگهداری مناسب برای افزایش طول عمر این پروتزها و تضمین عملکرد مداوم ضروری است. اگر شما یا یکی از عزیزانتان به فکر ساخت پروتز دست هستید، کلینیک ما اینجاست تا تخصص و پشتیبانی لازم را برای ارتقای کیفیت زندگی شما و توانمندسازی زندگی شما به سوی استقلال بیشتر فراهم کند.
برای دریافت مشاوره و معاینه حضوری میتوانید با ما در کلینیک ارتز و پروتز بارمان در ارتباط باشید.

