ناهنجاری های ستون فقرات مانند اسکولیوز(انحراف جانبی ستون فقرات)، کیفوز(گوژ پشتی) و لوردوز(گودی کمر) می توانند بر کیفیت زندگی و سلامت جسمی و روحی افراد تأثیر بگذارند. درمان های غیر جراحی و غیر تهاجمی نقش اساسی در مدیریت این شرایط ایفا می کنند و در بین این درمان ها، بریس های اصلاحی ستون فقرات جایگاه ویژه ای دارند. در این مطلب، انواع مختلف بریسها را که برای اصلاح ناهنجاریهای ستون فقرات از طریق درمان محافظهکارانه استفاده میشوند، بررسی و مکانیسمها، مزایا و ملاحظات آنها را مرور میکنیم.
بریس TLSO (ارتز توراکولومبوساکرال)
بریس TLSO یک گزینه پرکاربرد برای درمان اسکولیوز است، وضعیتی که با انحنای جانبی ستون فقرات ظاهر می شود. نواحی قفسه سینه، کمر و لگن را در بر میگیرد و به طور موثر حرکات ستون مهره ها را کنترل کرده و آنرا به سمت اصلاح انحراف و صاف شدن هدایت میکند.عملکرد اصلی آن متوقف کردن پیشرفت انحنا است، به ویژه در دوران بلوغ که رشد استخوانی شدت میگیرد. بریس TLSO با اعمال فشار ملایم و طولانی مدت به نقاط خاصی از ستون فقرات، به دنبال اصلاح اسکولیوز در بازه زمانی مشخص است.
بریس بوستون (Boston Brace)
بریس بوستون یکی از رایج ترین کمربندهایی است که در این دسته قرار میگیرد.
بریس بوستون که به طور خاص برای اسکولیوز طراحی شده است، یک بریس سفارشی است که دارای طراحی با لبه های نسبتا کوتاه تر است. این بریس به راحتی زیر لباس پوشیده میشود و همین امرباعث افزایش پذیرش بریس توسط بیمار، بهویژه در نوجوانان میشود. ساختار پلاستیکی که با قالبگیری از تنه بیمار ساخته شده، فیتینگ مناسبی را فراهم میکند تا نیروهای اصلاحی آن به طور دقیق به انحرافات ستون فقرات وارد شود و در عین حال حرکات کنترلشده ستون فقرات را امکانپذیر میکند. بریس بوستون به عنوان یک گزینه عالی برای بیمارانی است که به دنبال درمان موثر و احساس عادی بودن در زندگی روزمره خود هستند.
بریس CTLSO (ارتز سرویکوتوراکولومبوساکرال)
در صورتی که انحرافات ستون فقرات در نواحی بالایی ستون فقرات (فقرات گردنی و فقرات پشتی-سینه ای) رخ داده باشد، بریس CTLSO ، انتخاب مناسب تری برای درمان است. بخش بیشتری از ستون فقرات را در بر می گیرد و حمایت کاملتری را برای این ناهنجاری های چالش برانگیز ارائه می دهد. این نوع بریس مخصوصاً در کنترل انحناهایی که تا نواحی بالایی ستون فقرات گسترش مییابند مفید است.
بریس میلواکی
بریس میلواکی یکی از رایجترین و موثرترین بریسهای این دسته به حساب می آید که در گذشته از جنس چرم و بارهای استیل ساخته میشد ولی اکنون استفاده از ورقهای پلاستیکی مخصوص و بارهای آلومینیومی باعث سبک و کم حجم تر شدن این بریس نسبت به گذشته شده است.
بریس میلواکی که اغلب برای اسکولیوز ایدیوپاتیک نوجوانان استفاده می شود، در طراحی منحصر به فرد است. از لگن تا قاعده جمجمه ازپشت و از جلو تا زیر چانه امتداد دارد و از اجزای مختلفی از جمله رینگ گردنی، بار و پدهای اصلاحی و بسکت لگنی تشکیل شده است. با به کارگیری چندین نقطه فشار، اصلاح دقیق را در انواع انحرافات ستون فقرات ارائه می دهد. در حالی که ممکن است در مقایسه با سایر بریسها حجیمتر باشد، بریس میلواکی میتواند به طور موثر انحرافات پیچیدهتری را اصلاح کند.
بر خلاف سایر کشورها که پذیرش این بریس در پسران بالاتر است، در ایران به دلیل نوع پوشش پذیرش این بریس در دختران بیشتر از پسران است.
بریس TLSO با تسمه
این بریس نوع اصلاح شده بریسTLSO است که شامل تسمه های اضافی است که نیروهای اصلاحی را به نقاط خاصی ازستون فقرات اعمال می کند. این طراحی برای بیمارانی با انحنای انعطافپذیرتر مناسب است، زیرا تسمههای قابل تنظیم اجازه اعمال فشار متناسب را میدهند ومیتوان در دوره های مشخص با استفاده از فرمدهی مجدد این تسمه ها فشار اصلاحی را بیشتر کرد. با تمرکز بر روی انحرافات خاص ، TLSO با تسمه در حالی که محدودیت حرکتی کمتری ایجتد میکند می تواند اصلاح متمرکز بیشتری را، ارائه دهد.
بریس لیونایز و کایفولوژیک بریس دو نمونه از این مدل کمربندهای اصلاحی هستن که اولی بیشتر بر روی اصلاح اسکولیوز و دومی بر اصلاح لوردوز و کایفوز تمرکز دارند.
بریس های اصلاحی سفارشی
علاوه بر بریسهای گفته شده در بالا، بریسهای پشتی با طراحی سفارشی میتوانند برای رفع ناهنجاریهای منحصر به فرد ستون فقرات طراحی شوند. این بریسهای تخصصی بر اساس اندازهگیریهای دقیق و اسکن سه بعدی یا قالبگیری تخصصی از تنه ساخته میشوند و از فیتینگ کامل و نیروهای اصلاحی دقیق اطمینان میدهند. سفارشیسازی بهویژه در مواردی که بریسهای استاندارد ممکن است به اندازه کافی انحنای خاص را برطرف نکنند یا زمانی که وضعیت بیمار به یک رویکرد کاملاً فردی نیاز دارد، ارزشمند است. انواع مختلف بریس شنو از جمله این بریسهای سفارشی به حساب می آیند.
در ادامه این مطلب به مزایا و نکات مهمی میپردازیم که در استفاده از بریسهای اصلاحی باید مورد توجه قرار بگیرند.
فواید پوشیدن بریس های اصلاحی ستون فقرات
غیر تهاجمی بودن: بریسهای اصلاحی ستون فقرات روشی غیرجراحی برای اصلاح و درمان ناهنجاریهای ستون فقرات هستند و نسبت به جراحی خطرات کمتری را دارند و فرد در انجام امور روزمره دچار محدودیت به مراتب کمتری میشود.
مدیریت انحراف ستون فقرات: با اعمال فشار کنترل شده به ستون فقرات، این بریس ها به اصلاح انحراف به سمت یک زاویه نرمال کمک می کنند و به طور بالقوه از پیشرفت بیشتر انحراف هم جلوگیری می کنند.
تسکین درد: بریسهای پشتی میتوانند با کاهش فشار بر روی نواحی آسیبدیده و حمایت از عضلات اطراف آنها، ناراحتی و درد ناشی از ناهنجاریهای ستون فقرات را کاهش دهند.
درمان محافظه کارانه: به خصوص در نوجوانان در حال رشد، استفاده از بریس های پشتی می تواند نیاز به مداخله جراحی را به تاخیر بیاندازد یا حتی آن را از بین ببرد و به ستون فقرات اجازه می دهد تا به طور طبیعی رشد کند.
سازگاری بیمار: اثربخشی درمان بریسی به استفاده مداوم و مناسب بیمار از بریس بستگی دارد. بیماران باید متعهد شوند که بریس را طبق تجویز پزشک خود بپوشند مخصوصا روزهای ابتدایی بسیار مهم است که فرد نیروهای اصلاحی را تحمل کند چراکه با گذشت زمان هم به دلیل اصلاح صورت گرفته و هم به دلیل عادت کردن استفاده از بریس راحت تر می شود.
فعالیت بدنی: بسته به نوع بریس و شدت بیماری، برخی از فعالیتهای بدنی ممکن است نیاز به اصلاح یا محدود کردن در حین استفاده از بریس داشته باشند. به عنوان مثال خوابیدن و درس خواندن پشت میز و استفاده از توالت و … نیاز به اصلاح وضعیت موجود دارند
تأثیر روانی اجتماعی: پوشیدن بریس پشتی می تواند اثرات روانی و عاطفی به ویژه در میان نوجوانان داشته باشد. حمایت خانواده، دوستان و متخصصان سلامت روان در رسیدگی به این چالشها بسیار مهم است. پذیرش بریس در بین دختران با پسران بسته به نوع بریس متفاوت است.
نظارت و بازدید های دوره ای: ویزیت دوره ای منظم توسط متخصصان ارتز و پروتز برای ارزیابی پیشرفت درمان، انجام تنظیمات دوره ای و اطمینان از اینکه بریس اثرات مورد نظر را ارائه می دهد، ضروری است.
بریس های اصلاحی ستون فقرات ثابت کرده اند که ابزاری ارزشمند در درمان غیر جراحی ناهنجاری های ستون فقرات هستند. هدف این بریسها از طریق طراحیها و مکانیسمهای مختلف، هدایت ستون فقرات به سمت یک وضعیت نرمال است و به طور بالقوه از پیشرفت بیشتر شرایطی مانند اسکولیوز، کیفوز و لوردوز جلوگیری میکنند. هر نوع بریس مزایای منحصر به فردی را ارائه می دهد، و این مهم است که بیماران همکاری نزدیک با متخصصین ارتز و پروتز برای تعیین مناسب ترین گزینه داشته باشند. همانطور که فناوری و دانش پزشکی در حال پیشرفت هستند، با پیشرفت بریس های اصلاحی ستون فقرات نیز احتمالاً نقش مهم تری در بهبود زندگی افراد مبتلا به ناهنجاری های ستون فقرات، ارتقاء راحتی، تحرک و رفاه کلی ایفا خواهند کرد.

