فتق دیسک (بیرونزدگی دیسک) گردن یک بیماری شایع ستون فقرات است که با جابجایی دیسک های بین مهره ای در ستون فقرات گردنی مشخص می شود که منجر به فشرده شدن اعصاب و بافت های مجاور می شود. این عارضه می تواند منجر به درد گردن، سفتی و علائمی مانند درد بازو و دستها، گزگز شدن و بی حسی در دستها شود. در حالی که گزینه های درمانی بسته به شدت بیماری متفاوت است، گردنبند اغلب به عنوان یک رویکرد محافظه کارانه برای ارائه حمایت از ستون فقرات گردنی، بی حرکتی و تسکین درد و اصلاح راستای قرارگیری سر و گردن استفاده می شود. در این مقاله، مکانیسمهای فتق دیسک گردن، علائم آن و اثربخشی انواع گردنبندها را در مدیریت این عارضه بر اساس شواهد علمی بررسی میکنیم.
آشنایی با فتق دیسک گردن (بیرونزدگی دیسک)
ستون فقرات گردنی که در ناحیه گردن قرار دارد از هفت مهره (C1-C7) تشکیل شده است که توسط دیسک های بین مهره ای که به عنوان بالشتک بین استخوان ها عمل می کنند، از هم جدا شده اند. این دیسک ها دارای یک لایه بیرونی سخت (آنولوس فیبروزوس) و یک هسته داخلی ژل مانند (نوکلئوس پالپوس) هستند. فتق دیسک گردن زمانی اتفاق میافتد که لایه بیرونی دیسک ضعیف یا پاره میشود و به هسته داخلی اجازه میدهد تا به بیرون بزند و ریشه اعصاب نخاعی مجاور یا خود نخاع را تحت فشار قرار دهد.
عوامل متعددی در ایجاد فتق دیسک گردن نقش دارند، از جمله:
دژنراسیون (تخریب) مرتبط با افزایش سن: با افزایش سن، دیسکهای بین مهرهای هیدراتاسیون شده و خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهند و آنها را بیشتر مستعد فتق میکند.
ضربه یا آسیب: نیروی ناگهانی یا ضربه به ستون فقرات گردنی، مانند سقوط یا تصادف رانندگی، می تواند باعث فتق دیسک شود.
وضعیت نامناسب: نشستن طولانی مدت (مثلا در کارمندانی که پشت میزنشیناند) یا تکنیک های بلند کردن نامناسب می تواند به ستون فقرات گردنی فشار مضاعف وارد کند و خطر فتق دیسک را افزایش دهد.
استعداد ژنتیکی: برخی از افراد ممکن است استعداد ژنتیکی برای دژنراسیون و فتق دیسک داشته باشند.
علائم فتق دیسک گردن:
علائم فتق دیسک گردن بسته به محل و شدت دیسک گردن می تواند متفاوت باشد. علائم رایج ممکن است شامل موارد زیر باشد:
گردن درد: درد مبهم یا تیز در گردن که ممکن است با حرکت یا نشستن طولانی بدتر شود.
رادیکولوپاتی(درد ناشی از آسیب به ریشه اعصاب): تشعشع درد، سوزن سوزن شدن یا بی حسی که به سمت پایین بازو حرکت می کند، اغلب به دنبال یک مسیر عصبی خاص.
ضعف عضلانی: ضعف در عضلات بازوها یا دست ها که گرفتن اشیا یا انجام کارهای حرکتی ظریف را دشوار می کند.
سفتی گردن: مشکل در حرکت دادن گردن یا چرخاندن سر به دلیل سفتی یا اسپاسم عضلانی.
تغییرات در حس: تغییر در حس، مانند حساسیت مفرط یا از دست دادن حسهای محیطی در گردن، شانه ها، بازوها یا دست ها.
مدیریت فتق دیسک گردن با گردنبندهای طبی:
گردنبندهای طبی که به نام بریس های گردن یا ارتزهای گردن نیز شناخته می شوند، معمولا در مدیریت محافظه کارانه فتق دیسک گردن برای ارائه حمایت، بی حرکتی و تسکین درد استفاده می شوند. انواع مختلفی از گردنبندهای طبی موجود است که هر کدام بر اساس نیازهای فرد و شدت بیماری، سطوح مختلف حمایت و بی حرکتی را ارائه می دهند. بیایید برخی از رایج ترین انواع گردنبندهای طبی و اثربخشی آنها در مدیریت و درمان فتق دیسک گردن را بر اساس تحقیقات علمی بررسی کنیم:
گردنبندهای طبی نرم:
گردنبندهای طبی نرم بریس های سبک وزن و انعطاف پذیری هستند که از فوم یا مواد پارچه ای ساخته شده اند. آنها به گونه ای طراحی شده اند که حمایت ملایمی را ارائه دهند و حرکت بیش از حد گردن را بدون بی حرکت کردن کامل ستون فقرات گردنی محدود کنند. گردنبندهای طبی نرم اغلب برای افراد مبتلا به گردن درد خفیف یا به عنوان یک وسیله انتقالی پس از آسیب حاد یا جراحی توصیه می شود. با این حال، اثربخشی آنها در تسکین طولانیمدت فتق دیسک گردن محدود است، زیرا بیحرکتی کافی برای جلوگیری از تشدید بیشتر وضعیت ارائه نمیدهند.
یک تحقیق تصادفیسازی و کنترلشده، منتشر شده در مجله ارتوپدی و ورزشی فیزیوتراپی، اثربخشی گردنبندهای طبی گردنی را در مقابل افرادی که از این گردنبندها استفاده نمیکنند در بیماران مبتلا به گردن درد حاد مقایسه کرد. این مطالعه هیچ تفاوت قابل توجهی در تسکین درد یا نتایج عملکردی بین دو گروه پیدا نکرد، که نشان میدهد گردنبندهای طبی ممکن است مزایای قابلتوجهی در مدیریت فتق دیسک گردن نداشته باشند. با این وجود از آنجا که این مدل از گردنبندها باعث یادآوری آسیب میشوند فرد مبتلا از انجام حرکات ناگهانی جلوگیری میکند که خود باعث کنترل پیشرفت عارضه میشود.
گردنبندهای طبی نیمه سفت:
گردنبندهای طبی نیمه سفت و سخت با ترکیبی از مواد نرم و سفت ساخته می شوند که تعادلی بین انعطاف پذیری و ثبات ایجاد می کند. این گردنبندهای طبی معمولاً دارای بند یا بستههای قابل تنظیم هستند تا تناسب و سطح پشتیبانی را سفارشی کنند. گردنبندهای طبی نیمه سفت برای افراد مبتلا به گردن درد یا بی ثباتی متوسط تا شدید توصیه می شود، زیرا در مقایسه با گردنبندهای طبی نرم، بی حرکتی بیشتری را ارائه می دهند و در عین حال درجاتی از حرکت برای راحتی و عملکرد بهینه را اجازه می دهند.
یک مطالعه آیندهنگر که در مجله اروپایی ستون فقرات منتشر شد، کارایی گردنبندهای طبی نیمه سفت را در بیماران مبتلا به گردن درد حاد و رادیکولوپاتی ناشی از فتق دیسک ارزیابی کرد. این مطالعه بهبود قابل توجهی را در نمرات درد، نتایج عملکردی و رضایت بیمار پس از استفاده از گردنبندهای طبی نیمه سفت به مدت شش هفته گزارش کرد. محققان به این نتیجه رسیدند که گردنبندهای طبی نیمه سفت می توانند موثر باشند.
این نوع از گردنبندهای طبی درد و ناتوانی در افراد مبتلا به فتق دیسک گردن را کاهش می دهد، به ویژه هنگامی که با سایر درمان های محافظه کارانه مانند فیزیوتراپی ترکیب شود.
گردنبند طبی فیلادلفیا
فیلادلفیا بریسهای گردنی سفت و سختی هستند که از ترکیب پلاستیک با فوم و از دو تکه جلو و عقب ساخته شدهاند که حداکثر حمایت و بیحرکتی ستون فقرات گردنی را فراهم میکنند. این گردنبندهای طبی اغلب برای افرادی که دچار گردن درد شدید، بیثباتی یا به دنبال جراحی ستون فقرات گردن هستند، برای تسهیل بهبودی و جلوگیری از آسیب بیشتر تجویز میشوند. فیلادلفیا به صورت سفارشی بر روی گردن و چانه فرد نصب می شوند و از هم ترازی و پشتیبانی مناسب اطمینان می دهند. این نوع از گردنبندها در آسیبهای بعد از تروما مثل تصادف رانندگی نیز به صورت اورژانسی استفاده میشوند.
یک مطالعه گذشته نگر منتشر شده در Journal of Spinal Disorders & Techniques، نتایج بیماران مبتلا به فتق دیسک گردن را که با گردنبند فیلادلفیا پس از عمل جراحی دیسککتومی و فیوژن قدامی گردن (ACDF) درمان شده بودند، ارزیابی کرد. این مطالعه نشان داد که بیمارانی که پس از عمل از فیلادلفیا استفاده میکردند، در مقایسه با افرادی که ازاین گردنبند استفاده نمیکردند، به میزان قابلتوجهی به عوارض کمتری مانند آرتروز کاذب دچار میشدند. محققان به این نتیجه رسیدند که یقه های فیلادلفیا در ایجاد ثبات و حمایت از ستون فقرات گردنی در مراحل اولیه بهبودی پس از جراحی فتق دیسک موثر است.
جمع بندی
فتق دیسک گردن یک بیماری شایع ستون فقرات است که در صورت عدم درمان می تواند باعث درد و ناتوانی قابل توجهی شود. در حالی که مداخله جراحی ممکن است در موارد شدید ضروری باشد، درمان های محافظه کارانه مانند گردنبندهای طبی نقش ارزشمندی در ارائه حمایت، بی حرکتی و تسکین درد دارند. شواهد علمی از استفاده از گردنبندهای طبی ، به ویژه گردنبندهای نیمه سفت و فیلادلفیا، در مدیریت فتق دیسک گردن با کاهش درد، بهبود عملکرد و تسهیل روند بهبود حمایت می کند. اگر علائم فتق دیسک گردن را تجربه می کنید، با ما در کلینیک پروتز و ارتز بارمان مشورت کنید تا گزینه های درمانی موجود، از جمله درمان با گردنبندهای طبی متناسب با نیازها و ترجیحات شما را بررسی کنیم.
در نظر داشته باشید که گردنبندهای سخت مانند HALO برای فتق دیسک کاربردی ندارند و در مواردی مانند شکستگی مهره های گردنی تجویز میشوند.